Hướng Đi Nào Cho Việc Học Ngoại Ngữ?

Trong thời kỳ kinh tế hội nhập hiện nay, việc học ngoại ngữ đã và đang trở thành một xu hướng toàn cầu được đông đảo người trẻ theo đuổi. Ở Việt Nam, việc biết ngoại ngữ (mà phổ biến nhất là tiếng Anh) gần như đã trở thành một yếu tố bắt buộc đối với thế hệ người lao động mới khi mà rất nhiều các trường Đại học hiện nay đã đặt ra quy định đầu ra tiếng Anh cho sinh viên. Không chỉ các tập đoàn lớn đa quốc gia mà rất nhiều công ty trong nước cũng đã bắt đầu đặt ra yêu cầu về chứng chỉ ngoại ngữ trong thông tin tuyển dụng. Vậy để bắt kịp con sóng thời đại mới, không có cách nào khác ngoài học ngoại ngữ.

Vậy làm thế nào để học một ngôn ngữ mới?

Vô vàn các chuyên gia, nhà nghiên cứu ngôn ngữ đã đưa ra câu trả lời cho câu hỏi trên. Rất nhiều các bài viết về phương pháp học hiệu quả có cả cơ sở khoa học ở trên mạng, ngay trong tầm tay người học. Nhưng vì sao vẫn có rất nhiều người cảm thấy học ngoại ngữ thật khó khăn, dù có áp dụng biết bao phương pháp? Tại sao dù hiểu sâu ngữ pháp, có vốn từ vựng rộng, đọc hiểu nghe hiểu hoàn hảo nhưng vẫn không thể nói chuyện với người bản xứ? Chuyên gia luyện kỹ năng giao tiếp Marianna Pascal đã chỉ ra được vấn đề nằm ở ngay bước đầu tiên: Thái độ đối với việc học ngoại ngữ. Trước khi đi vào thực tiễn hành động ta cần có một thái độ đúng đắn mà Marianna Pascal đã chỉ ra là: Ngoại ngữ là để vận dụng chứ không phải để hoàn thiện. Sau khi đã có được một thái độ đúng đắn, bài viết này sẽ đưa ra cho bạn 7 bí quyết học ngoại ngữ theo các dịch giả chuyên nghiệp của TEDx để thực hiện trên nền tảng thái độ đó. 

Ngoại ngữ là để vận dụng chứ không phải để hoàn thiện

Sau 20 năm giảng dạy kỹ năng giao tiếp tiếng Anh tại Malaysia và các nước Đông Nam Á, chuyên gia luyện kỹ năng giao tiếp Marianna Pascal nhận thấy rằng “Việc giao tiếp bằng tiếng Anh trôi chảy thực ra không mấy liên quan đến trình độ tiếng Anh của họ. Mấu chốt nằm ở thái độ của họ đối với tiếng Anh.” Từ quan điểm của Marianna về thái độ học tiếng Anh, ta có thể vận dụng lên việc học bất kì một ngôn ngữ nào trên thế giới.

Vậy thái độ đúng đối với ngoại ngữ là gì?

Marianna chia những người học ngoại ngữ ra làm hai trường phái là “học ngoại ngữ như chơi Piano” và “học ngoại ngữ như chơi game” và khuyên mọi người học theo trường phái thứ hai.

Nhóm thứ nhất, bà đặt ra dựa trên quan sát việc học Piano của con gái mình. Bà nhận thấy những điểm tương đồng trong việc học Piano với việc học tiếng Anh trong suy nghĩ của rất nhiều người Malaysia bà từng giảng dạy. Đó là luôn có một áp lực “sợ sai”. Thành công trong việc học Piano là đánh ra càng ít lỗi sai càng tốt, nên con gái bà luôn đánh Piano với một “nỗi sợ sai”. Và rất nhiều người khi nói chuyện bằng ngoại ngữ cũng có một nỗi sợ rằng người nghe sẽ đánh giá mình bằng những lỗi sai và luôn rất căng thẳng khi nói. Điểm tương đồng thứ hai là sự tự nhận thức về bản thân. Người học Piano đều biết một bản Piano hay thì nghe như thế nào, bản thân trình độ mình đến đâu và luyện tập bao lâu thì đánh ra được như thế. Nhiều người học ngoại ngữ cũng như vậy, họ cũng có một ý niệm rằng thứ tiếng đó chuẩn theo người bản địa nghe sẽ như thế nào và bản thân mình nói thì nghe ra sao và phải luyện bao lâu mới được như vậy. Vì vậy mỗi khi cần phải nói chuyện bằng ngoại ngữ, họ ám ảnh với cái hình tượng hoàn hảo kia và không dám nói.

Nhóm thứ hai, Marianna so sánh với một cậu game thủ bà bắt gặp trong quán cafe net. Mặc dù cậu này chơi game rất dở, và bạn bè đứng đằng sau xem cậu chơi nhưng trên mặt cậu không có một chút lo lắng gì mà chỉ có nụ cười. Cậu hoàn toàn chỉ tập trung vào việc bắn những “kẻ địch” trong game mà không để ý đến điều gì khác. Và Marianna nhận thấy đây chính là thái độ mà người học ngoại ngữ cần có. Những người có thái độ như vậy, dù trình độ tiếng có thấp đến đâu, họ vẫn hoàn toàn có thể giao tiếp bằng thứ tiếng đó một cách trôi chảy tự nhiên. Khi những người này nói, họ không cảm thấy bị đánh giá, họ hoàn toàn tập trung vào người nghe và mục đích của cuộc trò chuyện, không nghĩ gì đến lỗi sai của mình cả, ngoại ngữ đối với họ chỉ là một thứ công cụ để đạt đến mục đích cuối cùng. Chính vì như vậy mà họ có thể thành công trong giao tiếp bằng ngoại ngữ.

Thái độ có ảnh hưởng thế nào đến khả năng giao tiếp ngoại ngữ?

Việc luôn lo lắng đến lỗi sai của mình sẽ đẩy bạn vào một trạng thái căng thẳng. Và khi bạn đang ở trong một cuộc trò chuyện mà bị căng thẳng về việc vừa phải truyền đạt được nội dung vừa phải nói cho chuẩn chỉ, não bạn sẽ bị “quá tải” và sẽ đánh mất ba thứ sau: Thứ nhất là khả năng nghe, người khác đang nói mà bạn quá bận suy nghĩ xem phải đáp lại thế nào thì sẽ không thể tập trung nghe. Thứ hai là khả năng nói, não bạn quá tải dẫn đến việc kho từ vựng trong đầu bạn rối loạn và không thể tìm ra từ gì để nói. Thứ ba chính là sự tự tin, và điều tệ nhất là bạn chỉ không có tự tin trong ngoại ngữ nhưng người nghe lại hiểu lầm rằng bạn thiếu cả sự tự tin để giải quyết công việc.

Vậy làm thế nào để có được thái độ đúng?

Trong trường học, việc đánh giá khả năng của người học ngoại ngữ vẫn có phần hơi máy móc. Ví dụ như khi làm một bài đọc hiểu, bạn hoàn toàn hiểu ý của đoạn văn, hiểu ý câu hỏi và biết phải trả lời gì. Nhưng vì câu trả lời của bạn sai chính tả, viết thiếu một chữ chẳng hạn, bạn không được điểm nào cho câu đó. Điều này khiến trong đầu bạn hình thành nên cái “mindset” là phải đúng chi li từng tí một. Rất nhiều người đem cái “mindset” được xây dựng trong trường học ra đời sống, công việc sau này. Nhưng khi làm việc, điều quan trọng là bạn có hiểu đúng ý của khách hàng trong e-mail không để hành động dựa trên đó.

Vậy điều cần làm ở đây là bạn phải thoát ra được cái “mindset” đó, phải rũ bỏ được cái áp lực “sợ sai”, phải nhớ rằng ngoại ngữ không phải là thứ nghệ thuật cao siêu mình phải hoàn thiện, mà là một công cụ để vận dụng, từ đó mới có thể có được thái độ đúng đắn và thành công trong việc học.

7 bí quyết học ngoại ngữ từ các dịch giả chuyên nghiệp

Thông thường, người ta cho rằng càng nhỏ tuổi, tốc độ tiếp thu ngoại ngữ càng cao. Nhưng như thế không có nghĩa là người trưởng thành sẽ phải bó tay chịu trận. Những người sử dụng nhuần nhuyễn nhiều thứ tiếng ở dự án Dịch mở của TED ( TED’s Open Translation Project ) đã bật mí những bí mật về việc thuần thục một loại ngoại ngữ. Về cơ bản, chiến thuật của họ bao gồm 7 nguyên tắc sau:

  1. Hãy thực tế: Bắt đầu bằng việc vạch ra một mục tiêu đơn giản, khả thi để không bị choáng ngợp trước khối lượng công việc. Dịch giả người Đức Judith Matz cho rằng: “Chọn ra 50 từ bất kì nào đó của một loại ngôn ngữ và áp dụng chúng lên những người xung quanh, rồi sau đó làm tương tự như vậy với ngữ pháp.” 
  2. Biến việc học ngoại ngữ thành một thói quen: Suốt 27 năm giảng dạy tiếng Anh, Elisabeth Buffard luôn cho rằng đức tính kiên trì bền bỉ chính là chìa khóa làm nên sự khác biệt của “con nhà người ta” so với các bạn cùng trang lứa. Hãy tìm một thói quen liên quan đến việc học ngoại ngữ và thực hiện nó đều đặn trong bất kì hoàn cảnh nào. 
  3. Gần gũi với ngoại ngữ: Nếu càng ngày bạn càng biến ngoại ngữ thành một phần trong cuộc sống, thì trí não của bạn sẽ dần dần cho rằng đó là việc hữu ích và đáng để quan tâm. “Tận dụng mọi cơ hội để sử dụng ngoại ngữ” – dịch giả người Nga Olga Dmitrochenvoka nhấn mạnh. Đánh dấu mọi đồ vật trong nhà bằng ngôn ngữ bạn đang học, đọc sách thiếu nhi bằng tiếng nước đó, xem TED và những bài thuyết trình của TEDx có phụ đề, hoặc tưởng tượng ra một anh bạn ngoại quốc nào đó và chia sẻ với gã về những chuyện xảy ra trong ngày hôm nay.
  4. Tận dụng công nghệ. Dmitrochenkova đưa ra một đề xuất thú vị: “Chỉ đơn giản là đổi ngôn ngữ trên điện thoại cũng có thể cung cấp cho bạn vài từ mới ngay và luôn đấy”. Tương tự như việc tái cài đặt ngôn ngữ mới trên trình duyệt. Không những thế, bạn còn có thể tìm đến các ứng dụng học trực tuyến. Dịch giả người Hà Lan Els De Keyser đề xuất ứng dụng “chơi mà học, học mà chơi” Duolingo, hay là Anki với thẻ flashcard “thông minh” giúp người dùng ghi nhớ từ vựng. 
  5. “Chu du” cùng ngoại ngữ: Đối với dịch giả người Tây Ban Nha Sebastian Betti, việc học ngoại ngữ cũng giống như việc trải nghiệm những thứ mà ngôn ngữ đó mang đến, từ “đi thăm công viên giải trí, tham dự triển lãm máy bay, đắm mình trong những bài thơ cao bồi và lễ hội âm nhạc pha trộn giữa dân ca và rock” đến “học kỹ thuật làm ảnh báo chí”. Nói cách khác, ông nghĩ đến những điều thú vị mà ông muốn thử, rồi áp dụng chúng vào luôn trong việc học ngoại ngữ. Rất nhiều dịch giả cũng sử dụng phương pháp này. Dịch giả người Ý-Pháp Anna Minoli học tiếng Anh bằng cách xem phim không lồng tiếng, trong khi Ivan Stamenkovic – dịch giả người Croatia – bỗng dưng nói được tiếng Anh khi ông học lớp 5 sau vài năm xem Cartoon Network không có phụ đề. Vì thế, nếu lần tới bạn cần một công thức làm bánh cà rốt chay, nhớ tìm bằng loại ngôn ngữ bạn đang học nhé!
  6. Kết bạn mới. Đối với việc học ngoại ngữ, tương tác là chìa khóa. Nó sẽ dạy bạn cách bày tỏ suy nghĩ bằng trực giác một cách rất tự nhiên thay vì cố dịch từng câu từng chữ trước khi mở miệng. Tìm kiếm những người bản ngữ xung quanh bạn. Hoặc tìm cho mình những người bạn qua thư ngoại quốc, hoặc sử dụng “mô hình hợp tác song phương, đôi bên cùng có lợi” với hay người nói hai thứ tiếng khác biệt, cùng giúp đỡ nhau cải thiện vốn ngôn ngữ của mình
  7. Không ngại mắc lỗi. Một trong những rào cản phổ biến trong việc học ngoại ngữ là nỗi sợ phạm lỗi. Nhưng mà người bản ngữ giống như những ông bố bà mẹ hết lòng vì con cái vậy: Mọi nỗ lực của bạn cố gắng giao tiếp với họ bằng ngôn ngữ của họ đều là bằng chứng khách quan rằng bạn là một thiên tài! Họ sẽ rất trân trọng sự cố gắng của bạn và không chừng còn quay lại giúp bạn nữa đó. Nếu bạn đang loay hoay không biết làm sao để bắt chuyện với một người đồng trang lứa? Thử kiểm tra trình độ ngoại ngữ với một người trẻ tuổi hơn xem. “Tôi đã rất hào hứng khi nói chuyện với một đứa trẻ nhỏ người Ý và nhận ra rằng trình độ tiếng Ý của tôi và nó là y chang nhau”, dịch giả người Đức Judith Matz nhớ lại. Và hãy kiên nhẫn;  Bạn càng nói nhiều, bạn sẽ càng có được độ thuần thục như người bản ngữ, cũng như giao tiếp được với người bằng tuổi thay vì cộng sự nhí như trường hợp trên.

Thông tin chi tiết tại đây  tại đây             

——————————————————

BY Bao Ngoc – Minh Thao © YouthOp.vn

Vui lòng trích dẫn nguồn Youth Opportunities – Cơ Hội Đi Ra Thế Giới Dành Cho Người Trẻ khi chia sẻ thông tin này!

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *