Hiệu ứng Zeigarnik – Nghiên Cứu Về Đánh Bại Sự Trì Hoãn Một Cách Dễ Dàng Nhất

Bản thân bạn luôn rơi vào tình trạng suy nghĩ đến những việc còn dang dở. Ví dụ như một dự án chưa hoàn thành khiến bạn trằn trọc và sau đó phải giành tất cả thời gian của mình để hoàn thành deadline hay tập phim của tuần này quá hay làm bạn ngóng chờ đến điên đầu về tập tiếp theo ở tuần sau. Tất cả những biểu hiện này đều có một lý do đến từ hiệu ứng Zeigarnik. 

Bài học chính rút ra từ hiệu ứng Zeigarnik

  • Hiệu ứng này giúp mọi người có xu hướng ghi nhớ các nhiệm vụ chưa hoàn thành một cách tốt hơn những nhiệm vụ đã hoàn thành.
  • Hiệu ứng này lần đầu tiên được quan sát bởi nhà tâm lý học người Nga,  Bluma Zeigarnik,bà ấy đã quan sát những người phục vụ trong quán cà phê và họ có khả năng nhớ lại tất cả các đơn đặt hàng mà tiệm cà phê chưa giao còn kĩ hơn những đơn đã hoàn thành việc giao hàng.
  • Nhiều nghiên cứu ủng hộ hiệu ứng Zeigarnik, nhưng một vấn đề đặt ra là hiệu ứng này có thể không hiệu quả bởi thời gian ngắt đoạn khi thực hiện công việc có thể làm mất đi động lực và tin tưởng vào công việc đang làm.
  • Kiến thức về hiệu ứng Zeigarnik có thể giúp khắc phục sự trì hoãn, cải thiện thói quen học tập và tăng cường sức khỏe tinh thần.

1. Nguồn gốc của hiệu ứng Zeigarnik

Một ngày nọ, khi đang ngồi trong một nhà hàng Vienna đông đúc vào những năm 1920, nhà tâm lý học người Nga Bluma Zeigarnik nhận thấy rằng những người phục vụ có thể nhớ thành công chi tiết đơn đặt hàng mà chưa thanh toán. Tuy nhiên, ngay sau khi đồ ăn được giao, những người phục vụ hoàn toàn quên về các đơn đã giao.

Nguồn ảnh : Link

Zeigarnik đã tiến hành một loạt thí nghiệm để nghiên cứu hiện tượng này. Bà yêu cầu những người tham gia hoàn thành một chuỗi từ 18 đến 22 nhiệm vụ đơn giản. Trong đó, một nửa số nhiệm vụ sẽ bị gián đoạn trước khi người tham gia hoàn thành xong nhiệm vụ. Sau đó, bà hỏi họ những nhiệm vụ nào họ nhớ  đã làm. Và kết quả là mọi người nhớ những nhiệm vụ họ bị gián đoạn gấp 2 lần so với những nhiệm vụ họ đã hoàn thành.

Theo thí nghiệm, Zeigarnik phát hiện ra rằng  những người tham gia nghiên cứu này nhớ các câu đố bị chen ngang nhiều hơn 90% so với những câu còn lại. Điều này khiến Zeigarnik rút ra kết luận: các công việc bị bỏ dở sẽ “nằm lại” trong đầu bạn lâu hơn.

2. Các nghiên cứu liên quan đến hiệu ứng Zeigarnik

Trong một nghiên cứu được thực hiện vào những năm 1960, John Baddeley, một nhà nghiên cứu trí nhớ, đã yêu cầu những người tham gia giải một loạt các phép đảo chữ trong một khoảng thời gian cụ thể. Sau đó, họ được cung cấp câu trả lời cho các phép đảo ngữ mà họ không thể hoàn thành. Kết quả là những người tham gia có khả năng nhớ lại các từ đảo chữ mà họ không hoàn thành tốt hơn so với những từ họ đã hoàn thành thành công.

Nguồn ảnh : Link

Tương tự, trong một nghiên cứu năm 1982, Kenneth McGraw và Jirina Fiala đã làm gián đoạn nhiệm vụ của những người tham gia trước khi họ có thể hoàn thành nhiệm vụ suy luận về không gian. Tuy nhiên, ngay cả sau khi thử nghiệm kết thúc, 86% người tham gia đã quyết định ở lại và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi họ có thể hoàn thành.

3. Tác động của hiệu ứng Zeigarnik

Trên thực tế. bạn có tới 3 loại trí nhớ là trí nhớ tạm thời, trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn. Khi bạn tiếp nhận một thông tin nào đó, thông tin thường được lưu trữ trong trí nhớ tạm thời. Khi bạn bắt đầu chú ý và muốn lưu trữ thông tin đó thì thông tin này sẽ được chuyển sang trí nhớ ngắn hạn. Nếu bạn liên tục chú ý và nhắc đến thông tin này nhiều hơn nữa thì thông tin sẽ được lưu vào trí nhớ dài hạn.

Và hiệu ứng Zeigarnik sẽ tạo ra một áp lực lên nhận thức của bạn khiến thông tin về công việc dang dở hiện lên trong trí nhớ ngắn hạn một cách thường xuyên. Điều này khiến bạn luôn nhớ và trăn trở về những việc mình chưa hoàn thành.

4. Tận dụng hiệu ứng Zeigarnik như thế nào cho hiệu quả?

  • Dùng hiệu ứng Zeigarnik để cải thiện trí nhớ

Nếu bạn đang nỗ lực để ghi nhớ một thông tin nào đó, hiệu ứng Zeigarnik có thể có lợi. Thay vì cố gắng xem đi xem lại thông tin nhiều lần, bạn có thể đọc qua, xem qua thông tin một lần sau đó đi làm việc khác và để thông tin được tự động nhắc lại trong nhận thức của bạn.

Nguồn ảnh: Link

  • Dùng hiệu ứng Zeigarnik để bỏ tính trì hoãn

Tính trì hoãn khiến bạn luôn trì hoãn công việc với lý do: ”Mai làm vẫn kịp…”. Việc này dẫn tới tình trạng bạn luôn hoàn thành công việc lúc sát deadline và không thể đạt được hiệu quả cao nhất của công việc.

Vì vậy, bạn có thể chỉ hoàn thành một bước nhỏ đầu tiên của công việc và tạm thời để công việc ở đó, hiệu ứng Zeigarnik sẽ khiến công việc dang dở đó luôn hiển thị lên trong nhận thức bạn và nhắc nhở bạn hoàn thành nó. Điều này ngoài ích lợi thúc đẩy bạn hoàn thành công việc nhanh hơn mà còn khiến tâm trí bạn luôn nghĩ về công việc mình chưa hoàn thành và có thể suy nghĩ nhiều hơn đến nó và nảy ra những ý tưởng hay ho cho công việc của mình.

——————————————————

BY Linh Vân – Lê Thúy © YouthOp.vn

Vui lòng trích dẫn nguồn Youth Opportunities – Cơ Hội Đi Ra Thế Giới Dành Cho Người Trẻ khi chia sẻ thông tin này

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *