Hiệu Ứng Dunning-Kruger – Khi Bản Thân Không Nhận Ra Thiếu Sót Của Mình

Hiệu ứng Dunning–Kruger là một dạng thiên kiến nhận thức trong đó mọi người đánh giá khả năng nhận thức của họ cao hơn năng lực thực tế. Theo nhà tâm lý học xã hội David Dunning và Justin Kruger, hiệu ứng Dunning-Kruger được mô tả là “những người kỹ năng kém đưa ra những quyết định tồi và những kết luận sai lầm, nhưng việc thiếu năng lực lại ngăn cản nhận thức về chính những sai lầm đó”.

Hai nhà tâm lý học miêu tả quá trình này như sau:

  • Khi mới tiếp cận vấn đề, ta có xu hướng tăng nhanh sự tự tin về hiểu biết.
  • Đỉnh cao của giai đoạn này được gọi là Peak of Mount Stupid (tạm dịch: đỉnh cao thiếu hiểu biết)
  • Khi bắt đầu nghiên cứu kỹ hơn, mức độ tự tin đi xuống. Điểm đáy của giai đoạn này là Valley of Despair (thung lũng thất vọng).
  • Nếu họ vẫn tiếp tục tìm hiểu, sự hiểu biết và tự tin của họ sẽ dần tăng trở lại. Giai đoạn này được gọi là Slope of Enlightenment (dốc nghiêng khai sáng).
  • Quá trình tái học hỏi càng nhanh, sự tự tin sẽ càng ổn định.

Quá trình này gần như không thể tránh khỏi với bất kỳ ai. Những biểu hiện khi rơi vào trạng thái này:

  • Đánh giá quá cao trình độ kỹ năng của mình.
  • Không nhận ra năng lực của những người thực sự sở hữu nó.
  • Không nhận ra thiếu sót của mình.
  • Nếu đào tạo những người này dẫn đến một sự cải thiện đáng kể về kỹ năng của họ, thì họ có thể nhận ra và chấp nhận những thiếu sót trước đây.

Làm sao để hạn chế Dunning-Kruger:

  • Học cách lắng nghe: Nếu đã không thể tự nhận ra, góc nhìn từ người khác có thể giúp bạn nhận thấy những thiếu sót của mình. rong công việc, hãy nghiêm túc xem xét những lời phê bình, tìm kiếm các bằng chứng để chứng minh ý kiến của bạn và cả ý kiến phê bình.
  • Không ngừng học hỏi: Một khi bạn thu được nhiều kiến thức hơn, bạn sẽ nhận ra kiến thức của mình chỉ là một cái cây trong cả một cánh rừng. Điều này có thể chống lại xu hướng mặc định mình là một “chuyên gia”. Những điều mới có thể giúp bạn thoát khỏi những khuôn mẫu giúp tăng sự tự tin nhưng lại làm giảm khả năng nhận thức của bạn.
  • Tư duy phản biện: Bạn có thể đưa ra lập luận phản bác hoặc bác bỏ ý kiến ​​của riêng mình không? Dù đã tìm hiểu thông tin và lắng nghe nhận xét từ người khác, bạn vẫn có thể rơi vào bẫy tâm lý như thiên kiến xác nhận. Vì vậy, hãy luôn đặt câu hỏi về những gì bạn đã biết để thử thách suy nghĩ, niềm tin, và kỳ vọng của mình.

Nguồn: VINN

———————————————-

BY Nguyen Vanh © YouthOp.vn

Vui lòng trích dẫn nguồn Youth Opportunities – Cơ Hội Đi Ra Thế Giới Dành Cho Người Trẻ khi chia sẻ thông tin này!

You may also like...