Có Thể Bạn Chưa Biết: Nghịch Lý Của Sự Lựa Chọn – Điều Ai Cũng Từng Gặp Phải

Đã bao giờ bạn vào một cửa hàng quần áo, bạn thấy chiếc váy hoa kia cũng xinh, cái quần baggy kia cũng đẹp, chiếc quần bò này sẽ làm đôi chân bạn thon thả đi chút ít,.. mà cuối cùng lại quyết định ra về tay không? Bạn đã bao giờ rơi vào hoàn cảnh phải lựa chọn giữa hai thứ A và B, mà khi bạn quyết định chọn A, bạn lại cảm thấy cái B cũng tốt và không còn hài lòng về cái A như lúc ban đầu?

Nếu có thì hiện tượng đó chính là “nghịch lý của sự lựa chọn”.

Nghịch lý của sự lựa chọn (Paradox of Choice) là một hiệu ứng tâm lý, khi con người đối mặt với quá nhiều sự lựa chọn, thay vì hài lòng với sự lựa chọn của mình, những sự lựa chọn khiến họ căng thẳng và gây khó khăn trong việc đưa ra quyết định.

Một thử nghiệm đã được tiến hành của Giáo sư Sheena Iyengar (Đại học Colombia) về các loại mứt ngọt. Khi đặt một bàn mẫu thử miễn phí mứt Wilkin và Sons trong một cửa hàng. Khi chỉ có 6 lựa chọn, 40% khách ghé vào bàn mẫu thử và 30% người thử mua mứt. Trong khi đó khi áp dụng với 24 mẫu thử, thì có đến 60% người ghé vào, nhưng lại chỉ có 3% người trong số ấy mua mứt. Từ thử nghiệm này, ông rút ra rằng: Nhiều lựa chọn mang đến nhiều thu hút, nhưng thực tế chỉ làm người tiêu dùng bối rối hơn. Nghiên cứu về hiện tượng này, Giáo sư Barry Schwartz đã đặt tên cho hiệu ứng tâm lý này là “Nghịch lý của sự lựa chọn”.

Hiệu ứng này gây ra một số phản ứng tâm lý:

“Càng có nhiều lựa chọn, càng khó để có quyết định tốt.”

Điều này được lý giải bởi “sự tê liệt bên trong” khi có quá nhiều lựa chọn. Lựa chọn đại diện cho tự do nhưng lại khiến cho chúng ta do dự vì ta luôn muốn có sự hoàn hảo. Quá nhiều lựa chọn sẽ khiến ta bị phân tán và không quyết định được nên chọn cái nào.

“Càng có nhiều lựa chọn, càng dễ mắc sai lầm.”

Khi đặt quá nhiều lựa chọn lên bàn cân với nhau, bạn sẽ không xác định được cái nào là tốt nhất. Càng nhiều lựa chọn thì khả năng ta chọn được cái đúng với ý mình càng nhỏ.”

“Càng có nhiều lựa chọn, càng kém hài lòng với quyết định của mình.”

Khi lựa chọn hiện tại không đạt được như bạn kì vọng, thậm chí nó cũng khá ổn đối với bạn, nhưng bản thân vẫn không thể ngừng so sánh nó với các lựa chọn bạn đã bỏ lỡ (ta gọi là “chi phí cơ hội” của từng lựa chọn). Từ đó bạn có nguy cơ rơi vào trạng thái bất mãn với chính lựa chọn của mình.

Vậy làm thế nào để vượt qua nghịch lý của sự lựa chọn?

Ưu tiên thời gian cho những lựa chọn quan trọng

Trước tiên, bạn cần liệt kê tất cả những lựa chọn của mình và cân nhắc xem lựa chọn nào là cấp thiết nhất. Khi đó, bạn mới có thể bắt đầu dành thời gian và công sức của mình vào lựa chọn đó mà không sợ bị phung phí. Cách này sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian và năng lượng của bạn khi đưa ra một lựa chọn nào đó. 

Đánh giá khả năng thực hiện mục tiêu của sự lựa chọn 

Khi đứng trước vô vàn sự lựa chọn, bạn cần đưa ra câu hỏi liệu lựa chọn nào có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của bạn. Điều đó sẽ giúp bạn có những quyết định sáng suốt và đúng đắn nhất. 

Không hối tiếc vì lựa chọn mà mình đã đưa ra

Nếu bạn vô tình đưa ra một lựa chọn sai lệch so với dự định của mình thì mong bạn sẽ đừng quá hối tiếc vì nó. Thay vào đó, bạn hãy thay đổi hướng đi của mình một chút và tận dụng hết khả năng của sự lựa chọn ấy. Đôi khi, sai lầm ấy sẽ mang lại điều mới mẻ và ý nghĩa cho bạn đó!

Giảm bớt sự kì vọng và cầu toàn

Cách duy nhất để đạt được sự hài lòng hoàn toàn về một lựa chọn nào đó là không đưa ra yêu cầu quá cao. Bạn cần hạ tiêu chuẩn của mình xuống và chấp nhận một lựa chọn “đủ tốt” bằng không bạn sẽ bỏ lỡ rất nhiều điều tốt đẹp khác và luôn ôm nỗi thất vọng không đáng có. 

Không so sánh

Việc so sánh đôi khi là điều tốt nhưng khi bạn lựa chọn sai, so sánh sẽ là một điều xấu. Khi phải đứng trước quá nhiều lựa chọn và bạn đưa ra một quyết định sai, bạn luôn có thái độ bất mãn và so sánh nó với những lựa chọn khác. Điều đó không thể làm lựa chọn của bạn tốt hơn mà chỉ khiến nó xấu đi. Thay vào đó, tại sao bạn không biến lựa chọn sai ấy thành một lựa chọn hoàn hảo? 

Trong kinh tế, nếu chúng ta biết áp dụng hiệu ứng nghịch lý của sự lựa chọn này thì việc kinh doanh của chúng ta sẽ vô cùng phát triển. Dưới đây là một số cách những người bán hàng thường sử dụng dựa trên hiệu ứng này nhằm tăng lượng khách mua hàng.

Giới hạn sự lựa chọn

Thu hẹp lựa chọn của khách hàng là việc mà các doanh nhân luôn làm để thu hút khách hàng mua sản phẩm của công ty mình. Ví dụ điển hình của ý tưởng này là sự hoạt động của các sàn thương mại điện tử. Khách hàng có thể giảm sự lựa chọn sản phẩm bằng việc sử dụng bộ lọc tìm kiếm dựa trên các khía cạnh như mức giá, phản hồi và đánh giá, dịch vụ và khuyến mãi… 

Tư vấn cho khách hàng

Trên thực tế, người tiêu dùng khi đi mua hàng luôn phải đứng trước rất nhiều sự lựa chọn cho một sản phẩm. Chính vì vậy, các doanh nghiệp cần tư vấn và phân biệt các mặt hàng cho họ để họ có một lựa chọn phù hợp nhất. Dịch vụ này sẽ giúp doanh số bán hàng tăng lên rất nhiều.

Lập bảng so sánh

Đối với các trang web bán hàng, việc đưa ra bảng so sánh giữa hai sản phẩm dựa trên đặc điểm, tính chất, công dụng của chúng là rất cần thiết. Nó sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng phân biệt và lựa chọn được sản phẩm phù hợp với họ nhất.

Đề xuất các sản phẩm tương tự

Trên các sàn thương mại điện tử, thông tin tìm kiếm hoặc mua bán sản phẩm của khách hàng luôn được cập nhật, từ đó người tiêu dùng sẽ được đề xuất các sản phẩm tương tự và phù hợp với nhu cầu của họ. Đây là một ý tưởng rất hay, nó giúp khách hàng có nhiều sự lựa chọn đúng ý và tạo cho họ sự hài lòng hơn.

Đánh giá và phản hồi của khách hàng

Người mua hàng luôn cần sự chắc chắn về sản phẩm mà mình lựa chọn. Thói quen trước khi mua hàng của họ luôn là đọc những đánh giá của người mua trước và xem xét có nên mua sản phẩm đó hay không. Điều đó sẽ giúp cho họ có sự lựa chọn tốt nhất.

Nguồn tham khảo: magenest.com

——————————————————————–

BY <Thu Hường – Ngọc Huyền> © YouthOp.vn

Vui lòng trích dẫn nguồn Youth Opportunities – Cơ Hội Đi Ra Thế Giới Dành Cho Người Trẻ khi chia sẻ thông tin này!

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *